Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, benimsediği ikincillik ilkesi ve takdir marjı doktriniyle, hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin uygulanmasında birincil rolün taraf devletlere ait olduğunu hem de kültürel göreceliğin hakları koruma pratiğinde değişikliklere yol açabileceğini kabul etmektedir. Son yıllarda Avrupa’da, özellikle yasa dışı göç ve mülteci sorunları ile ilgili kararlar başta olmak üzere AİHM kararları ile ilgili taraf devletlerden gelen bir takım eleştiriler söz konusudur. Bu eleştirel söylemler ile AİHM’in ikincillik ilkesi ve takdir marjı doktrinine daha fazla önem vermesi gerektiği savı arasında paralellik söz konusudur. İlki 2010 yılında Interlaken’de düzenlenen, Üst Düzey Konferanslar dizisi, AİHM’in artan iş yükü başta olmak üzere, son yıllarda karşı karşıya kaldığı sorunlar için çözüm üretmeye yönelik bir reform girişimi olarak nitelenebilir. Bakanlar Komitesi ve taraf devletlerin girişimiyle düzenlenen bu toplantılarda, ikincillik ilkesine önem verilmesi ve daha geniş takdir marjı uygulaması, taraf devletlerin odaklandıkları ana talep olarak göze çarpmaktadır. Bu çalışma, söz konusu sürece eşlik eden politik atmosfere ve bu süreçte AİHM’in daha geniş takdir marjı tanıyarak, taraf devletlere daha saygılı bir tutum içerisinde olup olmadığı sorusuna odaklanmaktadır.
AİHM, takdir marjı, ikincillik, siyasi itiraz, Interlaken
